Delano mc Andrew - KATIBO FU SAN DE YU DE 

Keti Koti vier ik meestal in het Oosterpark of in klein comité met een speciale vriendengroep. Sinds het Slavernijmonument er staat, zit 1 juli ook meer in de systemen van personen om mij heen en wordt er altijd gevraagd wat wij doen in verband met 1 juli. Wat ik doe: het Oosterpark bezoeken, zelf iets organiseren bij CBK Zuidoost of een andere, speciale programmering bezoeken.

Tijdens mijn jeugd in Suriname werd Keti Koti - aldaar een nationale vrije dag - op verschillende fronten gevierd; van kermis tot aan speciale evenementen bij Afro-Surinaamse organisaties. Hier in Nederland heeft Keti Koti een meer activistische en bewustwordings-lading. In Suriname kregen wij jongens altijd een – door moeder gemaakt – shirt aan van Afrikaanse stoffen. Hier in Nederland sla ik een pangi om mijn nek of draag ik iets dat met de Surinaamse cultuur of met de mondiale zwarte cultuur te maken heeft.  Er werd tijdens mijn jeugd in Suriname niet expliciet gesproken over het slavernijverleden, maar het was een duidelijk onderdeel van het curriculum voor het vak geschiedenis op de lagere school en op de ULO, MULO, enz. Na de onafhankelijkheid van Suriname werden curricula herzien; opstandige slaven/onruststokers werden helden.

Het feest vinden mijn partner en ik belangrijk, ook als moment van bezinning, om niet te vergeten. Daarbij: de mentale gevolgen van de slavernij zijn ook ná de afschaffing van de slavernij nog altijd aanwezig. Het psychologische trauma leeft voort bij sommige nazaten van de (ex-) tot slaafgemaakten. Katibo, het lied van Max Nijman, bezingt voor mijn gevoel ook deze pijn. Katibo, fu san de yu de. Slavernij, toe ga toch voorbij. Ook in Suriname is men Keti Koti meer en meer gaan omarmen. Elementen uit de Marron-culturen spelen tegenwoordig meer een rol. Dit was in de jaren '50/' 60, begin '70, ondenkbaar. Het gaat ook om het vieren van een onderdeel van de Surinaamse cultuur en geschiedenis; voor mij is Suriname mijn bakermat (ook al komen mijn voorouders uit verschillende windstreken). Dat de Surinaamse cultuur een onlosmakelijk deel van de Nederlandse is, maakt dat ik deze dag ook hier graag vier. En ja, het mag ook hier een nationale vrije dag zijn. Er wordt weleens door oudere Antillianen geklaagd dat de Surinamers 1 juli hebben ‘gekaapt’, dus het moet inclusiever.

 

Delano Mac Andrew 
Stafmedewerker Educatie & Participatie CBK Zuidoost, docent beeldend, beeldend kunstenaar. Geboren in Suriname (Paramaribo, 1962). Woont in Nederland (Amsterdam).

Portret  van Delano Mac Andrew

De doekjes van katoen, bij de tori van Delano. De inkt maakte ik van rode geraniums aan het Bijlmerplein. Daaronder doekjes bij andere tori, je kunt goed zien dat ik verschillende lappen katoen heb gebruikt.
Dat benadrukt de diversiteit.